Friday, May 20, 2005

BÁC HỒ GIÁO DỤC RÈN LUYỆN TUỔI TRẺ VIỆT NAM



Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm, chăm lo bồi dưỡng, giáo dục và rèn luyện thế hệ trẻ, coi nhiệm vụ “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết”. Nhắc đến mối quan tâm của Bác đối với tuổi trẻ không ai không nhớ tới câu nói của Người trong bức thư gửi thanh niên và nhi đồng toàn quốc nhân ngày tết đầu tiên của dân tộc sau ngày cách mạng tháng Tám thành công (1/1946): “Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội”. Câu nói chứa đầy niềm tin của một vị lãnh tụ, kỳ vọng của người cha và trách nhiệm của thế hệ cách mạng đàn anh đối với tuổi trẻ, đồng thời còn nêu lên một chân lý về vai trò lịch sử của tuổi trẻ trong tiến trình phát triển của dân tộc Việt Nam.

Bác với các anh hùng, chiến sĩ thi đua

Người tin tưởng vào tuổi trẻ như đã từng tin tưởng vào sức mạnh tuổi thanh xuân của chính mình. Khi nước nhà còn chìm trong đêm trường nô lệ, phần đông thanh niên ta bị mù chữ và bị đầu độc bởi rượu cồn, thuốc phiện và nhiều thói hư tật xấu khác, với bầu nhiệt huyết của tuổi trẻ người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã ra đi, thực hiện chuyến hành trình đầy gian khổ, hy sinh cả cuộc đời mình để tìm con đường tươi sáng cho dân tộc. Người đã đem ánh sáng của chủ nghĩa Mác Lênin đặt cơ sở cho một kỷ nguyên mới của cách mạng Việt Nam.

Xuất phát từ những luận điểm quan trọng của Lênin về vấn đề dân tộc và thuộc địa, bằng kinh nghiệm sống và thực tiễn hoạt động của đời mình, trong các bài viết từ năm 1920 đến năm 1945 như “Gửi thanh niên Việt Nam” (1925), “Lời kêu gọi” (1930), “Thư kêu gọi Tổng khởi nghĩa” (1945) Bác đã đánh giá đầy đủ vị trí, vai trò của lực lượng trẻ và hướng dẫn họ vào con đường cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Người nhận thấy muốn thức tỉnh một dân tộc thì trước hết phải thức tỉnh thanh niên vì thanh niên là một bộ phận quan trọng của dân tộc: “Hỡi Đông Dương đáng thương hại! người sẽ chết mất nếu đám thanh niên sớm già của người không sớm hồi sinh”.

Ở Người niềm tin vào tuổi trẻ được thể hiện ra bằng hành động, bằng con người cụ thể. Hiếm có một Đảng phái nào trên thế giới mà tiền thân là một tổ chức thanh niên: hội Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí với những chàng trai tuổi chưa quá 30 đầy sung sức và nhiệt huyết như Trần Phú, Lê Hồng Phong....để sau này trở thành những lãnh tụ của Đảng. Từ những năm 20 Người đã chú tâm đến việc đào tạo những thế hệ kế cận cho cách mạng Việt Nam. Năm 1925, Người viết thư cho Quốc tế cộng sản xin đưa một số thanh niên sang Liên Xô học tập, năm 1926 trong thư gửi Uỷ ban Trung ương thiếu nhi Liên Xô Người đề nghị Uỷ ban tiếp nhận một số “Thiếu nhi cộng sản đầu tiên của nước An Nam” để các em được hưởng nền giáo dục cộng sản chủ nghĩa tốt đẹp và sau này trở thành những người cộng sản có đạo đức cách mạng và tri thức tiên tiến.

Bác với các cháu thiếu nhi miền Nam tập kết

Thương yêu và tin tưởng hết lòng vào thế hệ trẻ Người đã dành nhiều thời gian, công sức bồi dưỡng và giáo dục thế hệ trẻ. Người đã đưa thế hệ trẻ vào tổ chức Đoàn để giáo dục, rèn luyện. Người xác định vai trò và trách nhiệm to lớn của tổ chức Đoàn là “Cánh tay đắc lực của Đảng trong việc tổ chức giáo dục thế hệ thanh niên và nhi đồng thành những chiến sĩ tuyệt đối trung thành với sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản”.

Từ sau ngày nước nhà giành được độc lập (1945), trong từng giai đoạn cách mạng, tùy tình hình cụ thể Bác đã chỉ rõ mục tiêu, nội dung của công tác giáo dục, rèn luyện tuổi trẻ nhằm phát huy truyền thống cách mạng của tuổi trẻ, bồi dưỡng và đào tạo họ thành những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản vừa “hồng”, vừa “chuyên”.

Sinh thời Bác đã viết rất nhiều thư, bài nói và bài viết cho tuổi trẻ, về tuổi trẻ và công tác bồi dưỡng giáo dục tuổi trẻ Việt Nam. Mỗi một bức thư, mỗi một lời nói, mỗi một bài viết, việc làm và câu chuyện của Bác đều chứa đựng những lời dạy bảo ân cần, dễ hiểu, cụ thể và thiết thực cho tuổi trẻ của mỗi ngành nghề mỗi địa phương, mỗi hoàn cảnh, thời gian và lứa tuổi cụ thể. Đó là những di sản vô cùng quý báu của dân tộc ta và của tuổi trẻ Việt Nam.

Bác luôn khẳng định vai trò, vị trí quan trọng của tuổi trẻ “Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà”, “nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do thanh niên”, “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”.

Bác xác định nhiệm vụ giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ là rất quan trọng, là “nhiệm vụ đào tạo thế hệ tương lai cho Tổ quốc”, vì vậy đó không chỉ là nhiệm vụ của một gia đình, một nhà trường mà của toàn xã hội, của toàn Đảng, toàn dân ta. Trong bài viết “Nâng cao trách nhiệm chăm sóc và giáo dục thiếu niên nhi đồng” đăng trên báo ngày 1/6/1969 Người kêu gọi: “Vì tương lai của con em ta, dân tộc ta, mọi người, mọi ngành phải có quyết tâm chăm sóc và giáo dục các cháu bé cho tốt”. Dù không ai muốn nhưng bài viết đó đã trở thành những lời dặn cuối cùng của Bác về công tác chăm lo cho thiếu niên nhi đồng.

Bác tặng huy hiệu cho
cán bộ, chiến sĩ


Để xứng đáng là người chủ tương lai của nước nhà, Bác dạy: “Thanh niên phải xung phong gương mẫu trong công tác, trong học tập, trong tiến bộ, trong đạo đức cách mạng”. Theo Bác “Thanh niên ta có vinh dự to thì cũng có trách nhiệm lớn”. Nghĩa là thanh niên phải học tập và bồi dưỡng toàn diện chính trị, tư tưởng, văn hoá, khoa học kỹ thuật... để đảm đương vai trò xung kích tiên phong của mình. Đối với các cháu thiếu niên nhi đồng Bác dạy: “Tuổi các cháu còn nhỏ thì các cháu làm những công việc nhỏ. Nhiều công việc nhỏ cộng lại thành công việc to”, “các cháu cần phải rèn luyện đạo đức cách mạng để chuẩn bị trở nên người công dân tốt, người cán bộ tốt...”, cụ thể là:

“Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào

Học tập tốt, lao động tốt

Giữ gìn vệ sinh thật tốt

Thật thà, dũng cảm”

Nhiệm vụ quan trọng của tuổi trẻ là học tập. Bác khẳng định “muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì nhất định phải có học thức”. “Học có tốt, hành mới tốt. Học và hành tốt mới làm tròn nhiệm vụ của người thanh niên cộng sản”. Người căn dặn: “Dạy cũng như học, phải biết chú trọng cả đức lẫn tài”

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng Bác luôn theo dõi, kịp thời động viên khen ngợi những cố gắng về mọi mặt của tuổi trẻ Việt Nam, đánh giá cao những tấm gương của tuổi trẻ đã dũng cảm hy sinh vì Tổ quốc, vì nhân dân, biểu dương những đơn vị anh hùng, những cá nhân anh hùng, những chiến sĩ thi đua. Đồng thời Người cũng kịp thời uốn nắn những suy nghĩ, việc làm lệch lạc của một số thanh, thiếu niên và nhi đồng, phê bình những cá nhân, đơn vị chưa tốt, giúp họ tự sửa chữa, tự hoàn thiện mình. Bác chỉ ra những thiếu sót tuổi trẻ thường gặp phải như: hay mắc bệnh hình thức, bệnh cá nhân, tự cao tự đại...

Bác Hồ thăm lớp bình dân học vụ

Từ những bức thư Bác Hồ gửi khen tặng các chiến sỹ, dân quân du kích, nông dân, trí thức, các cháu thiếu niên nhi đồng, các đơn vị, các địa phương, các cá nhân lập thành tích xuất sắc trên tiền tuyến, ở hậu phương, ở vùng địch tạm chiếm, ở miền Bắc, ở miền Nam... Trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc, từ những lời chỉ bảo ân cần của Bác phê bình các cá nhân, các đơn vị chưa tốt, chưa tiến bộ chúng ta có thể thấy được sự quan tâm sâu sắc của Bác cũng như tình thương bao la của Bác dành cho tuổi trẻ Việt Nam. Năm 1947 nghe tin con trai bác sỹ Vũ Đình Tụng hy sinh vì nước Người đã viết thư chia buồn, trong đó có đoạn “... Tôi không có gia đình, cũng không có con cái. Nước Việt Nam là đại gia đình của tôi. Tất cả thanh niên Việt Nam là con cháu của tôi. Mất một thanh niên thì hình như tôi đứt một đoạn ruột”. Những dòng chữ ấy làm cho mỗi chúng ta đều cảm thấy xúc động trước sự tha thiết của tình ruột thịt, cảm giác như hoà tan trong sự bao dung vô lượng của Người.

Thanh niên Việt Nam - những đứa con mà người yêu thương, hy vọng và cũng chính sự yêu thương hy vọng đó mà Người nguyện làm người hướng đạo cho thanh niên. Người dạy họ biết yêu lẽ phải, ghét phi nghĩa, biết cống hiến và biết hi sinh.

Sự yêu thương lớn nhất của Bác vào thế hệ trẻ là lòng tin vào thế hệ trẻ - những chủ nhân hiện tại và tương lai của đất nước. Suốt cuộc đời Bác đã để lại bao nhiêu việc lớn, bao nhiêu lời nói ân cần và thấu đáo thể hiện sự tin tưởng tuyệt đối của Người vào tuổi trẻ. Ngày 26.3.1966 tại Lễ kỷ niệm 35 năm ngày thành lập Đoàn Thanh niên lao động Việt Nam Bác đã khẳng định một lần nữa lòng tin đó, thật rõ ràng “Là người theo dõi tổ chức thanh niên từ bước đầu hiếm hoi chỉ có tám cháu, ngày nay trông thấy có hàng triệu đoàn viên, thanh niên, hàng triệu cháu bé nhi đồng phát triển mơn mởn như hoa nở mùa xuân. Với một thế hệ thanh niên hăng hái và kiên cường chúng ta nhất định thành công trong sự nghiệp bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Vì vậy Bác rất tự hào, sung sướng và thấy mình như trẻ lại, thấy tương lai của dân tộc ta vô cùng vững chắc và vẻ vang...”.

Bác đang cho cháu nhỏ ăn cơm

Tin ở tuổi trẻ, đồng thời Bác cũng đòi hỏi nhiều ở tuổi trẻ, đặt cho tuổi trẻ những yêu cầu cao. Tháng 1 năm 1955 khi dự lễ khai giảng trường Đại học Nhân dân Việt Nam Người căn dặn: “Nhiệm vụ của thanh niên Việt Nam không phải là hỏi nước nhà đã làm cho mình những gì? mà phải tự hỏi mình đã làm gì cho nước nhà. Mình phải làm thế nào cho ích lợi nước nhà nhiều hơn? Mình đã vì lợi ích nước nhà mà hi sinh phấn đấu chừng nào?”.

Và tuổi trẻ Việt Nam đã không hổ thẹn trước lòng tin và hy vọng của Người. Không phụ công lao giáo dục bồi dưỡng của Bác, lớp lớp các thế hệ trẻ Việt Nam cùng toàn dân tộc đã viết nên những trang sử vẻ vang. Trong kháng chiến chống Pháp, hình ảnh những đoàn quân Nam tiến, những chiến sĩ cảm tử quân đã đi vào lịch sử như hình ảnh bất diệt của lòng quả cảm hi sinh. Trong sự nghiệp chống Mỹ cứu nước hàng triệu thanh niên Việt Nam đã lên đường ra mặt trận theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, tham gia phong trào “ba sẵn sàng”, “5 xung phong”, hàng triệu thiếu niên nhi đồng Việt Nam tham gia phong trào nghìn việc tốt, tuổi nhỏ làm việc nhỏ, xứng đáng danh hiệu cháu ngoan Bác Hồ. Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Bắc, Nam sum họp một nhà, phát huy truyền thống của các thế hệ đi trước tuổi trẻ Việt Nam tích cực hưởng ứng phong trào “Thanh niên lập nghiệp”, “tuổi trẻ giữ nước” và có nhiều cống hiến to lớn trong công cuộc đổi mới vì sự nghiệp công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước ngày nay... Các thế hệ trẻ Việt Nam đã và đang hoàn thành xuất sắc sứ mệnh người tiên phong, người kế tục sự nghiệp cách mạng như Bác Hồ đã tin tưởng.

Ngày nay Bác Hồ đã đi xa nhưng tấm gương sáng của Người luôn luôn là mục đích cho tuổi trẻ Việt Nam hướng tới và những lời dạy bảo của Người là hành trang chúng ta mang theo vững bước trên con đường Bác đã chọn tiến tới mục tiêu “dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh” và mãi mãi soi đường cho công tác giáo dục, bồi dưỡng và đào tạo thế hệ trẻ của dân tộc ta.